Các loại hoa hồng: 4 cách phân nhóm và chọn giống theo dạng cây
Các loại hoa hồng được xếp theo bốn cách: theo dạng cây, theo kiểu ra hoa, theo nguồn gốc và theo đặc tính chăm sóc. Bốn cách này không loại trừ nhau, một cây hồng luôn nằm trong cả bốn nhóm cùng lúc.
Cách hữu ích nhất khi mua cây là phân theo dạng cây: hồng bụi, hồng leo, hồng thân gỗ và hồng phủ đất. Nhóm này quyết định anh chị cần chậu, cần giàn hay cần luống, nên phải chốt trước khi chọn tên giống.
Kiểu ra hoa chia làm hoa đơn và hoa chùm, quyết định cách tỉa và số bông mỗi lứa. Nguồn gốc chia thành hồng cổ Việt Nam và hồng ngoại, liên quan tới sức chịu nắng mưa của vườn miền Nam.
Bài này đi lần lượt bốn cách phân nhóm, kèm cách nhìn một cây hồng lạ để xếp nó vào đúng chỗ. Hãy cùng bắt đầu từ bức tranh chung.
Có mấy cách phân nhóm các loại hoa hồng?
Có bốn cách phân nhóm hoa hồng được dùng phổ biến, theo bốn tiêu chí: dạng cây, kiểu ra hoa, nguồn gốc giống và đặc tính chăm sóc. Mỗi cách trả lời một câu hỏi khác nhau lúc chọn cây.
Cụ thể hơn, bảng dưới đặt bốn cách cạnh nhau, kèm cột cuối nói rõ mỗi cách giúp anh chị quyết định điều gì.
Nhiều nhà vườn mới chơi hay bắt đầu từ màu hoa. Màu đẹp thật, nhưng màu không cho biết cây cao bao nhiêu, có cần giàn không, một năm tỉa mấy lần. Bốn tiêu chí trên mới trả lời được mấy câu đó.
Phân theo dạng cây gồm những nhóm nào?
Theo dạng cây có bốn nhóm chính: hồng bụi, hồng leo, hồng thân gỗ và hồng phủ đất. Phân biệt dựa vào độ cứng của thân, chiều cao cây trưởng thành và hướng vươn của cành.
Để hiểu rõ hơn, hai nhóm đầu là thứ anh chị gặp nhiều nhất ở vườn nhà, nên đi kỹ hơn một chút.
Hồng bụi: thân cứng, đứng thành khóm
Hồng bụi có thân cứng, cành vươn lên rồi toả sang hai bên tạo thành khóm tròn, cao khoảng 90 đến 150cm tuỳ giống. Trồng được cả trong chậu lẫn ngoài luống, không cần giàn.
Đây là nhóm hợp với ban công, sân thượng và vườn nhỏ. Các giống bụi ở vườn phần lớn thuộc hai nhà lai tạo: David Austin Roses của Anh và Rosa Orientis của Nhật. Anh chị đọc thêm bài bụi hoa hồng cao 120-150cm, khác hồng leo và thân gỗ ra sao để thấy rõ chỗ khác nhau.
Nếu anh chị muốn một cây bụi dễ tính để bắt đầu, hoa hồng Olivia Rose Austin là giống bụi ra hoa đều, lá dày, tán gọn nên đứng chậu vẫn đẹp.
Muốn thêm một giống bụi hương trái cây thì xem hoa hồng Fruit của Rosa Orientis, dạng bụi, hoa nhiều cánh.
Hồng leo: cành mềm, cần giàn hoặc tường
Hồng leo có cành dài và mềm hơn, tự nó không đứng được mà phải buộc vào giàn, hàng rào hoặc tường. Bù lại, một cây phủ được cả mảng lớn và cho lượng hoa nhiều hơn hẳn cây bụi cùng tuổi.
Nhóm này chia tiếp theo chiều dài cành và kiểu ra hoa. Anh chị xem bài các loại hoa hồng leo: 3 cách phân nhóm và 8 giống dễ trồng để chọn giống hợp với giàn nhà mình. Một giống leo hương mạnh đang có ở vườn là hoa hồng Claire Austin.
Hồng hoa đơn khác hồng hoa chùm ra sao?
Hồng hoa đơn cho một bông trên một cuống, bông to và lâu tàn hơn. Hồng hoa chùm cho nhiều nụ chung một cuống, bông nhỏ hơn nhưng nhìn vào thấy rực vì nở cùng lúc.
Ngược lại với vẻ ngoài, chỗ khác nhau lớn nhất nằm ở cách tỉa. Hồng hoa đơn tỉa từng cành sau khi bông tàn. Hồng hoa chùm phải chờ cả chùm tàn rồi cắt một nhát dưới chân chùm, cắt lẻ từng bông thì lứa sau về chậm và không đều.
Chi tiết cách nhận biết qua nụ nằm ở bài các loại hoa hồng chùm: 3 nhóm và cách nhận biết qua nụ.
Hồng cổ và hồng ngoại: chọn nhóm nào cho vườn nhà?
Hồng cổ hợp hơn với người muốn cây bền, ít công chăm và chịu được nắng gắt. Hồng ngoại hợp hơn với người muốn nhiều màu, nhiều dáng hoa và chịu bỏ công chăm đều tay.
Cụ thể, hồng cổ là các giống trồng lâu đời ở Việt Nam như Sa Pa, Hải Phòng, Vân Khôi, Bạch Xếp. Cây đã quen khí hậu nên sức sống bền, nhưng số lứa hoa trong năm ít hơn và màu sắc không phong phú bằng.
Hồng ngoại là các giống lai tạo ở nước ngoài rồi nhân về trồng trong nước. Nhóm này ra hoa nhiều lứa trong năm và có dải màu rộng, đổi lại cần tưới đều, bón đều và theo dõi lá kỹ hơn trong mùa mưa.
Anh chị đọc thêm hai bài: hoa hồng cổ: 6 giống hay gặp và cách chọn cây hợp vườn miền Nam và các giống hồng ngoại dễ trồng: 4 giống kháng bệnh, cao 90-150cm.
Nhìn vào đâu để xếp một cây hồng lạ vào đúng nhóm?
Nhìn vào năm chỗ: độ cứng của thân, kiểu nụ, chiều cao cây trưởng thành, mật độ gai và độ dày của lá. Năm chỗ này cho biết cây thuộc nhóm nào mà không cần biết tên giống.
Thân và nụ nói lên hai nhóm lớn nhất
Thân cứng đứng thẳng, cành ngắn thì gần như chắc là hồng bụi. Thân mềm, cành vươn dài quá một mét mà vẫn chưa phân nhánh thì là hồng leo. Nụ mọc lẻ từng bông là hoa đơn, nụ mọc túm ba bông trở lên là hoa chùm.
Gai và lá cho biết công chăm mỗi tuần
Cành non nhiều gai thì lúc tỉa và buộc giàn vất vả hơn, nên cân nhắc nếu vườn đặt sát lối đi. Lá dày, mặt lá bóng thường bám nước mưa ít hơn nên đỡ phải để mắt trong mùa ẩm. Đây là quan sát ngoài vườn, không phải chỉ tiêu đo đếm, nên anh chị vẫn nên theo dõi cây nhà mình một mùa rồi mới kết luận.
Câu hỏi thường gặp về các loại hoa hồng
Người mới nên bắt đầu với nhóm nào? Nên bắt đầu với hồng bụi dạng khóm, vì không cần dựng giàn và dễ dời chậu khi chọn sai chỗ nắng. Quen tay rồi mới thêm hồng leo.
Một cây hồng có thể vừa là hồng bụi vừa là hoa chùm không? Có. Bốn cách phân nhóm nằm trên bốn tiêu chí khác nhau, nên một cây luôn thuộc nhiều nhóm cùng lúc.
Cây bụi và cây leo giá có khác nhau nhiều không? Giá thay đổi theo giống và kích cỡ chậu. Anh chị xem bài cây bụi hồng giá bao nhiêu để có mức tham khảo, hoặc gọi vườn hỏi giá hiện tại.
Hồng thân gỗ có phải một giống riêng không? Không. Hồng thân gỗ là cách tạo dáng: ghép một giống bụi lên gốc thân thẳng cho tán nằm trên cao. Cùng một tên giống có thể bán cả dạng bụi lẫn dạng thân gỗ.
Anh chị chưa chắc vườn nhà hợp nhóm nào, gọi Kobeta Garden theo số 0938 117 908. Báo giúp chỗ trồng là chậu hay luống, mỗi ngày nắng mấy tiếng và có sẵn giàn chưa, vườn sẽ gợi ý nhóm cây và vài giống hợp để anh chị chọn.
