Cách cắt tỉa hoa hồng để ra hoa nhiều: 5 bước và thời điểm
Cách cắt tỉa hoa hồng để ra hoa nhiều gồm 5 bước: chuẩn bị kéo sắc đã sát trùng, bỏ cành khô cành bệnh cành tăm, tỉa hoa tàn về mắt lá 5 lá hướng ra ngoài, hạ tán đồng loạt khoảng một phần ba khi cần làm mới cây, rồi dọn vườn và bón phân khi mầm mới nhú. Hồng ra hoa ở đầu cành mới, nên cắt đúng chỗ là cây bật nhiều mầm, mỗi mầm một nụ.
Thời điểm cắt quyết định nửa kết quả. Anh chị tỉa hoa tàn ngay khi hoa rụng cánh, tỉa nhẹ định kỳ quanh năm, và chỉ hạ tán mạnh vào lúc trời khô mát, cây khỏe, không cắt khi mưa dầm hay nắng gắt.
Sau cắt, cây cần đủ nước, đủ nắng và một đợt phân để nuôi mầm. Bài viết đi từ lý do, thời điểm, các bước cắt, chăm sóc sau cắt, rồi tới điểm khác giữa hồng leo, hồng bụi và hồng ngoại.
Cắt tỉa hoa hồng có giúp ra hoa nhiều hơn không?
Có. Cắt tỉa hoa hồng đúng cách giúp cây ra hoa nhiều hơn vì ba lý do: hồng chỉ ra hoa ở đầu cành mới, cắt là ép cây bật mầm; bỏ hoa tàn kịp thời thì cây không dồn sức nuôi quả; và tán thoáng nhận đủ nắng, ít nấm bệnh nên lá khỏe, nuôi được nhiều nụ.
Để hiểu rõ hơn, anh chị nhìn một cành hồng vừa tàn hoa: để nguyên thì mầm ngủ ở nách lá bên dưới bị ức chế, chỉ bật vài mầm yếu; cắt bỏ phần ngọn thì dinh dưỡng dồn về các mắt lá còn lại, mầm bật khỏe và đều. Cây tỉa thoáng cũng dễ phát hiện sâu bệnh sớm, ví dụ bọ trĩ trên hoa hồng thường trốn trong tán rậm và nụ non.
Nên cắt tỉa hoa hồng vào thời điểm nào để ra hoa nhiều?
Có 3 kiểu cắt tỉa hoa hồng theo thời điểm: tỉa hoa tàn ngay khi hoa rụng cánh, tỉa nhẹ định kỳ để bỏ cành tăm cành bệnh, và tỉa mạnh đồng loạt khi muốn làm mới cây hoặc canh hoa nở dịp lễ Tết. Ba kiểu này bổ sung nhau, không thay thế nhau.
Cụ thể từng kiểu như sau. Tỉa hoa tàn làm quanh năm, càng sớm càng tốt vì để lâu cây bắt đầu kết quả. Tỉa nhẹ định kỳ làm mỗi khi thăm vườn thấy cành tăm, cành mọc chéo vào trong tán, cành vàng lá. Tỉa mạnh đồng loạt chỉ làm khi cây khỏe, trời khô ráo và mát; miền Nam thường chọn đầu mùa nắng hoặc sau đợt mưa dầm, miền Bắc chọn sau đợt rét đậm khi cây chuẩn bị đâm mầm xuân. Anh chị muốn canh hoa nở đúng ngày có thể xem thêm lịch cắt tỉa hoa hồng đón Tết và bài điều phối hoa hồng nở đúng ngày Tết.
Ngược lại, có ba lúc không nên cắt: đang mưa dầm vì vết cắt dễ nhiễm nấm, trời nắng gắt giữa trưa vì vết cắt héo, và khi cây đang yếu, vàng lá, mới trồng chưa bén rễ. Cây đang suy thì chữa cây trước, cắt sau; anh chị tham khảo bài hoa hồng bị vàng lá rụng lá và cách cứu cây.
Cách cắt tỉa hoa hồng để ra hoa nhiều theo 5 bước
Cách cắt tỉa hoa hồng để ra hoa nhiều gồm 5 bước: chuẩn bị dụng cụ, bỏ cành vô hiệu, tỉa hoa tàn đúng mắt lá, hạ tán đồng loạt khi cần, và dọn vườn kèm bón phân. Làm đủ 5 bước, cây bật mầm đều, nụ về cùng lứa và bông to hơn lứa trước.
Để anh chị dễ nhớ, hình dưới đây tóm tắt 5 bước cắt tỉa.
Bước 1: Chuẩn bị kéo sắc và sát trùng lưỡi kéo
Kéo sắc cho vết cắt gọn, cây liền sẹo nhanh và ít nhiễm nấm. Trước khi cắt, anh chị lau lưỡi kéo bằng cồn, và lau lại khi chuyển từ cây bệnh sang cây khỏe để không lây mầm bệnh qua vết cắt. Kéo cùn làm dập mô cành, vết dập là cửa ngõ cho nấm thân.
Kobeta Garden đang bán kéo cắt cành ARS 120-EU, lưỡi mỏng, cắt ngọt cành hồng cỡ ngón tay mà không dập. Chọn kéo vừa cỡ cành, cành to quá thì dùng cưa nhỏ chứ không bóp ép kéo.
Bước 2: Bỏ cành khô, cành bệnh, cành tăm và mầm dại
Bước này là dọn cây trước khi tạo dáng. Anh chị cắt sát gốc cành khô đen, cành có vết bệnh, cành tăm không thể mang hoa, cành mọc chéo vào giữa tán, và lá vàng lá đốm. Với cây ghép, mầm dại mọc từ dưới mắt ghép phải bẻ bỏ tận gốc vì nó hút hết sức cây mà không ra hoa đẹp.
Bước 3: Tỉa hoa tàn về mắt lá 5 lá hướng ra ngoài
Tỉa hoa tàn đúng chỗ là bước quyết định cây ra nhiều hoa. Theo kinh nghiệm nhà vườn, anh chị đếm từ bông tàn xuống, chọn mắt lá có lá kép 5 lá chét đầu tiên hướng ra phía ngoài tán, cắt vát phía trên mắt lá đó, vết cắt nghiêng để nước không đọng. Mầm ở nách lá 5 lá khỏe hơn mầm ở nách lá 3 lá, và mầm hướng ra ngoài sẽ cho cành mới không đâm vào giữa tán.
Cụ thể hơn, cây khỏe cành to có thể cắt sâu hơn xuống mắt lá thứ hai hoặc thứ ba để mầm bật to, bông to; cây còn yếu thì cắt nông ngay dưới bông để giữ lá nuôi cây. Không cắt rập khuôn một độ sâu cho mọi cây.
Bước 4: Hạ tán đồng loạt khoảng một phần ba khi cần làm mới cây
Hạ tán đồng loạt là cắt tất cả các cành chính xuống còn khoảng hai phần ba chiều cao, giữ lại các cành khỏe phân bố đều, để cây bật mầm cùng lúc và ra hoa cùng lứa. Làm bước này khi cây đã ra hoa nhiều lứa, cành già cỗi, hoặc khi muốn canh hoa nở dịp lễ.
Lưu ý quan trọng: không cắt trọc hết lá. Cây mất gần hết lá sẽ không đủ sức bật mầm, dễ chết cành, nhất là hồng ngoại trồng chậu. Với hồng bụi lâu năm, anh chị có thể xem kỹ hơn cách tạo dáng trong bài hướng dẫn trồng và cắt tỉa hoa hồng bụi.
Bước 5: Dọn vườn, tưới đủ và bón phân khi mầm mới nhú
Cắt xong phải gom hết lá, cành, hoa tàn ra khỏi chậu và vườn vì đó là nơi nấm và bọ trĩ trú. Tưới đủ ẩm nhưng không tưới lên vết cắt, để chậu nơi đủ nắng. Khi mầm mới nhú, cây cần một đợt phân, nói rõ ở mục dưới.
Chăm sóc sau cắt tỉa thế nào để nụ về đều và bông to?
Chăm sóc sau cắt tỉa gồm 3 việc: tưới đủ nước và đủ nắng, bón hữu cơ kết hợp NPK cân đối khi mầm nhú, rồi chuyển sang phân kali cao khi nụ đã hình thành. Đúng thứ tự này, lứa hoa mới về đều, bông to hơn.
Cụ thể, tuần đầu sau cắt anh chị chỉ tưới và theo dõi, không bón phân đậm vì rễ chưa cần. Khi mầm mới nhú dài bằng đốt ngón tay, bón một lớp phân hữu cơ hoai quanh gốc và NPK cân đối theo liều trên bao. Phun bổ sung phân bón lá hữu cơ giúp mầm non lên đều; Kobeta Garden có phân bón lá hữu cơ tảo biển Beta Seaweed, pha theo nhãn, phun sáng sớm hoặc chiều mát khi mầm đã có lá non. Khi nụ nhú, giảm đạm, tăng kali để nụ chắc và màu hoa đậm.
Theo hướng dẫn kỹ thuật trồng hoa hồng của Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng, sau mỗi lần tỉa nhánh cần bón thúc NPK và định kỳ tỉa bỏ cành tăm, cành vượt, cành yếu, cành bị bệnh để cây tập trung nuôi cành hoa. Theo kinh nghiệm nhà vườn, lứa hoa mới thường về sau hơn một tháng tùy giống và mùa; giống ra hoa liên tục sẽ nhanh hơn giống ra hoa theo đợt.
Cắt tỉa hồng leo, hồng bụi và hồng ngoại có gì khác nhau?
Hồng leo khác ở chỗ không hạ tán mạnh mà uốn cành ngang để bật nhiều mầm hoa; hồng bụi hạ tán được theo 5 bước trên; hồng ngoại như David Austin hay Rosa Orientis cần tỉa nhẹ tay hơn vì cành mềm, nhiều giống ra hoa liên tục nên chủ yếu tỉa hoa tàn.
Hồng leo có nên cắt ngắn cành như hồng bụi không?
Không. Hồng leo ra hoa trên các cành nhánh mọc từ thân chính, nên cắt ngắn thân chính là mất hoa. Anh chị giữ thân chính, vít nghiêng hoặc buộc ngang lên giàn để mầm hoa bật đều dọc thân, chỉ tỉa cành nhánh sau khi tàn hoa và bỏ cành già đã hết sức. Muốn chọn giống leo cho hoa đều quanh năm, anh chị xem 5 giống hoa hồng leo nở hoa quanh năm.
Hồng David Austin và Rosa Orientis cắt tỉa thế nào?
Hồng David Austin, giống của nhà lai tạo Anh, thường là dạng bụi cành mềm, hoa nặng nên cắt nhẹ, giữ nhiều lá và cắt về mắt lá hướng ngoài để cành mới đỡ được bông. Hồng Rosa Orientis của nhà lai tạo Nhật Bản, hướng tới khí hậu nóng ẩm châu Á, nhiều giống ra hoa gần như liên tục, nên việc chính là tỉa hoa tàn đều đặn và tỉa nhẹ định kỳ, ít khi phải hạ tán mạnh. Cả hai dòng này Kobeta Garden đang bán; cách trồng cơ bản anh chị xem ở bài cách trồng hoa hồng David Austin ở Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp về cắt tỉa hoa hồng
Cắt tỉa xong bao lâu hoa hồng ra hoa lại? Theo kinh nghiệm nhà vườn, thường hơn một tháng tùy giống, mùa và sức cây; cây được tưới, bón đúng sau cắt sẽ ra nhanh và đều hơn.
Có cần bôi keo liền sẹo sau khi cắt không? Với vết cắt nhỏ trên cành hoa thì không bắt buộc. Vết cắt to trên thân chính, nhất là mùa mưa, nên bôi keo liền sẹo hoặc vôi để tránh nấm xâm nhập.
Hoa hồng ít hoa dù đã cắt tỉa là do đâu? Thường do thiếu nắng, chậu quá nhỏ, thiếu phân sau cắt hoặc cắt quá trọc. Kiểm tra lại ba việc: nắng đủ, giá thể thoát nước, và bón phân khi mầm nhú.
Anh chị đang phân vân cắt tỉa hoa hồng nhà mình thế nào cho đúng, hãy chụp ảnh cây gửi về Kobeta Garden hoặc gọi hotline 0938117908 để được hướng dẫn chỗ cắt và lịch bón sau cắt cho từng giống.
