Hoa hồng Đà Lạt trồng ở đồng bằng: 3 khác biệt và cách chọn cây

Hoa hồng Đà Lạt không phải một giống hồng. Đó là cách gọi theo nơi cây được trồng hoặc nhân giống, và dưới cái tên đó có tới ba kiểu cây khác hẳn nhau về công dụng.

Khác biệt lớn nhất khi đem cây từ Đà Lạt về đồng bằng nằm ở ba chỗ: nền nhiệt và biên độ ngày đêm, giá thể cùng cách tưới, và áp lực nấm bệnh trong mùa mưa nóng. Ba chỗ này quyết định cây sống khoẻ hay èo uột suốt năm đầu.

Ba tuần đầu sau khi cây về là giai đoạn dễ mất cây nhất. Việc cần làm ngược với bản năng của phần lớn người mới: chưa thay chậu, chưa bón, cắt bỏ nụ đang có.

Và có một cách tránh hẳn cú sốc này, là chọn cây đã được nhân và nuôi ngay trong vùng khí hậu mình định trồng. Dưới đây là chi tiết từng phần.

Hoa hồng Đà Lạt là giống gì?

Hoa hồng Đà Lạt là tên gọi theo vùng trồng, không phải tên một giống. Ba kiểu cây hay được gọi chung bằng cái tên này gồm hồng cắt cành trong nhà kính, hồng cổ và hồng leo nhân tại các vườn Đà Lạt, và hồng ngoại nhập được nhân lại ở Đà Lạt rồi chuyển đi nơi khác.

Để thấy rõ ba kiểu này khác nhau ra sao, anh chị xem hình dưới.

Hồng cắt cành là nhóm chiếm phần lớn diện tích nhà kính ở Đà Lạt. Cây được chọn theo tiêu chí cành dài, bông bền trong bình, chứ không theo tiêu chí dễ chăm trong chậu. Mua bó hoa thì hợp, bứng gốc về vườn nhà thì thường thất vọng.

Hồng cổ và hồng leo nhân tại Đà Lạt là nhóm bán cây thật. Đây là nhóm anh chị hay thấy rao bán gốc hoa hồng Đà Lạt giá sỉ.

Hồng ngoại nhân lại ở Đà Lạt là nhóm hay gây hiểu nhầm nhất. Cây là giống Anh hoặc giống Nhật, nhưng lớn lên trong khí hậu cao nguyên, nên khi về đồng bằng vẫn phải làm quen lại từ đầu. Anh chị đọc thêm bài hoa hồng ngoại: 3 nhóm giống phổ biến và cách chọn cho vườn để phân biệt.

Ba khác biệt khi đem hoa hồng Đà Lạt về đồng bằng

Ba khác biệt là nền nhiệt và biên độ ngày đêm, giá thể cùng cách tưới, và áp lực nấm bệnh. Cây quen vùng mát đem về nơi nóng phải đổi cả ba thứ cùng lúc, nên biểu hiện đầu tiên thường là rụng lá chân và đứng đọt.

Hai cột dưới đây đặt cạnh nhau cho dễ so.

Nền nhiệt và biên độ ngày đêm

Đà Lạt mát quanh năm và đêm hạ nhiệt rõ so với ban ngày. Đồng bằng thì nóng gần như cả năm, đêm hạ rất ít. Cây hồng cần khoảng nghỉ ban đêm để hồi lại sau một ngày nắng, nên thiếu khoảng nghỉ đó thì bông nhỏ lại, màu nhạt hơn và chu kỳ ra hoa thưa đi. Đây là thay đổi anh chị thấy ngay trong lứa hoa đầu.

Em không nêu con số nhiệt độ cụ thể trong bài này, vì các trang đo đạc công khai chênh nhau khá nhiều và em chưa có nguồn chính thức để dẫn.

Giá thể và cách tưới

Vườn Đà Lạt hay dùng giá thể thoáng, nước rút nhanh. Về đồng bằng, nhiều nhà trồng lại bằng đất thịt trộn sẵn trong chậu bí đáy, nước đọng lại dưới đáy chậu. Rễ hồng vốn ưa ẩm nhưng sợ úng, nên chỉ cần sai chỗ này là bộ rễ đi trước, lá vàng theo sau. Phần chọn chậu và trộn đất em đã viết kỹ ở bài hoa hồng thân gỗ trồng chậu: chọn chậu mấy tấc, đất trộn gì.

Áp lực nấm bệnh mùa mưa

Mưa nhiều cộng nóng ẩm làm nấm và nhện đỏ lên nhanh hơn hẳn trên cao nguyên. Cây vừa chuyển vùng đang yếu sức lại gặp đúng mùa mưa thì rất dễ trụi lá. Vì vậy thời điểm mua cây cũng đáng cân nhắc, và giống chịu nóng ẩm tốt sẽ đỡ cho anh chị rất nhiều.

Ba tuần đầu khi cây mới về nên làm gì?

Ba tuần đầu làm theo thứ tự: tuần một để cây nghỉ và cắt hết nụ, tuần hai đưa dần ra nắng và kiểm rễ, tuần ba mới sang chậu rồi bón nhẹ lần đầu. Làm ngược thứ tự này là lý do phổ biến khiến cây chết sau khi mua.

Các bước cụ thể như sau.

Tuần một để cây ở chỗ sáng nhưng có che bớt nắng trưa, giữ nguyên bầu, chưa thay chậu và chưa bón gì. Cắt hết nụ và hoa đang có, kể cả bông đang đẹp, để cây dồn sức nuôi rễ thay vì nuôi hoa.

Tuần hai đưa cây ra nắng sáng dần dần, tưới khi mặt giá thể se chứ không tưới theo giờ cố định. Cuối tuần này xem đáy chậu, thấy rễ trắng mới bắt đầu tính chuyện sang chậu.

Tuần ba sang chậu, giữ nguyên bầu đất cũ, không gỡ, không rửa rễ. Bón lần đầu với liều loãng hơn mức ghi trên nhãn, rồi mới tăng dần ở các lần sau.

Những điểm cần kiểm ngay lúc mua, trước khi cây về tới nhà, em liệt kê ở bài cây giống hoa hồng ngoại: 6 điểm cần kiểm trước khi mua.

Chọn cây nhân ở đâu thì đỡ sốc khí hậu?

Chọn cây được nhân và nuôi ngay trong vùng khí hậu mình định trồng thì cây không mất một mùa để thích nghi. Đây là lý do vườn Kobeta Garden đặt tại Thủ Đức, TP.HCM, chứ không nhân giống trên cao nguyên rồi chuyển xuống.

Cụ thể, hai dòng tại vườn làm theo cách sau.

Với dòng David Austin, cây giống bố mẹ được gửi trực tiếp từ David Austin, rồi vườn nhân tại Việt Nam. Trang bộ sưu tập ghi rõ cây quen khí hậu ngay từ đầu, không phải mất thêm một mùa để thích nghi. Cả bộ sưu tập hiện niêm yết 750.000đ mỗi cây.

Với dòng Rosa Orientis của Nhật, cây bán ra được nhân từ mắt ghép F1 đời đầu do chính hãng cấp. Hướng chọn giống của dòng này ưu tiên sức kháng bệnh tự nhiên và chịu nóng ẩm, nên hợp khí hậu Việt Nam hơn nhiều giống châu Âu khác. Giá niêm yết 650.000đ mỗi cây.

Giống cụ thể để bắt đầu, anh chị có thể xem Olivia Rose Austin dạng bụi, Claire Austin dạng leo, hoặc Psyche bên dòng Nhật.

Danh sách sáu giống David Austin chịu nóng ẩm tốt, kèm chỗ đặt trong vườn, em đã viết ở bài hoa hồng David Austin dễ trồng ở Việt Nam: 6 giống chịu nóng. Nếu anh chị trồng chậu ban công thì xem thêm hoa hồng bụi trong chậu: 6 giống cao 0,9-1,5m và cỡ chậu.

Câu hỏi thường gặp về hoa hồng Đà Lạt

Mua hoa hồng Đà Lạt về Sài Gòn trồng được không?

Được, nhưng phải chấp nhận một mùa cây làm quen khí hậu, và tỉ lệ hao hụt cao hơn so với cây nhân ngay tại vùng nóng. Giống càng ưa mát thì thời gian làm quen càng dài.

Bứng gốc hồng cắt cành trong nhà kính về trồng chậu có ổn không?

Thường không ổn. Nhóm cắt cành được chọn theo cành và bông, lại quen môi trường nhà kính có kiểm soát, nên ra chậu ngoài trời rất khó giữ dáng và khó siêng hoa.

Vì sao cây về nhà hoa nhỏ hơn lúc ở vườn?

Phần nhiều do nền nhiệt. Đêm không hạ đủ thì cây ít thời gian hồi sức, bông nhỏ lại và màu nhạt đi. Đây là thay đổi theo vùng, không phải cây bị bệnh.

Có nên mua cây vào mùa mưa không?

Mùa mưa nóng ẩm là lúc nấm bệnh mạnh nhất, mà cây mới chuyển vùng lại đang yếu. Nếu chủ động được thời điểm, anh chị nên dời sang lúc thời tiết ổn hơn.

Cần tư vấn chọn giống hợp vườn nhà

Anh chị nói giúp em vườn ở đâu, nắng mấy tiếng mỗi ngày và trồng chậu hay trồng đất, em gợi ý giống hợp thay vì để anh chị chọn theo tên hoa hồng Đà Lạt rồi phải chăm lại từ đầu. Gọi 0938 117 908 để được tư vấn, hoặc ghé vườn xem cây trực tiếp.