Mua hoa hồng thân gỗ: 5 điểm cần kiểm trước khi xuống tiền
Mua hoa hồng thân gỗ thì nhìn năm chỗ trên cây là biết cây có đáng tiền hay không: gốc là cây ghép hay cây rễ thật, bộ rễ trong chậu, độ chắc của thân, mặt dưới lá non, và tên giống có khớp nhà lai tạo hay không. Năm điểm này kiểm được ngay tại chỗ, không cần chờ cây ra hoa mới biết.
Điều dễ gây tiền mất tật mang nhất là hai chữ "thân gỗ" đang được dùng cho hai loại cây khác nhau hẳn. Một bên là tree rose ghép trên gốc thân cao, dáng như cây dù. Một bên là hồng bụi rễ thật, thân tự hoá gỗ dần theo tuổi cây. Hai loại này chăm khác nhau, giá khác nhau, và tuổi thọ trong chậu cũng khác nhau.
Anh chị muốn xem lại phần đặc điểm và cách chăm cơ bản thì đọc bài trụ Hoa hồng thân gỗ: đặc điểm, cách trồng và chăm sóc hiệu quả. Bài này đi thẳng vào chuyện chọn cây lúc mua.
Ngoài ra bài còn nói về giá tham khảo, những thứ anh chị đang trả thêm tiền cho, và việc phải làm trong hai tuần đầu sau khi cây về nhà. Bắt đầu từ chỗ phân biệt hai kiểu cây.
Hoa hồng thân gỗ trên thị trường gồm mấy kiểu?
Có hai kiểu được gọi chung là hoa hồng thân gỗ: tree rose ghép trên gốc thân cao, và hồng bụi rễ thật có thân hoá gỗ theo tuổi. Kiểu thứ nhất bán theo dáng, kiểu thứ hai bán theo giống. Phân biệt được hai kiểu thì anh chị mới biết mình đang trả tiền cho cái gì.

Cụ thể hơn, đây là điểm mạnh và điểm yếu của từng kiểu.
Tree rose ghép trên gốc thân cao
Tree rose là cây được ghép mắt giống lên một gốc thân cao đã hoá gỗ, thường cao 60–120cm, cho tán tròn nhìn như cây dù. Ưu điểm là có dáng ngay, mua về là đẹp liền, rất hợp đặt hai bên cổng hay lối đi.
Nhược điểm nằm ở chỗ ghép. Gốc ghép hay bật mầm riêng của nó, anh chị phải tỉa mầm gốc thường xuyên, không tỉa thì mầm gốc khoẻ hơn sẽ lấn hết phần giống ở trên. Và nếu phần ghép chết đi vì sâu bệnh hay va đập, cây coi như mất giống, phần gốc còn lại không cho ra hoa như cũ.
Hồng bụi rễ thật, thân hoá gỗ theo tuổi
Hồng bụi rễ thật là cây trồng từ chính giống đó, không ghép. Cây non thì thân còn xanh mềm, nuôi được 1–2 năm thì phần gốc và các cành khung hoá gỗ, thân cứng cáp, đứng vững không cần cọc. Đây là kiểu cây Kobeta Garden đang bán.
Ưu điểm là cây bền và dễ cứu. Cắt sát gốc vì sâu bệnh hay vì muốn tạo lại tán, mầm bật lên vẫn đúng giống. Nhược điểm là anh chị phải chờ, vì dáng thân gỗ đẹp không có sẵn trong chậu mới mà đến dần theo tuổi cây. Tham khảo mấy giống dễ nuôi cho người mới ở bài Hoa hồng thân gỗ dễ trồng cho người mới bắt đầu.
Mua hoa hồng thân gỗ cần kiểm 5 điểm nào trên cây?
Năm điểm cần kiểm là: xem gốc để biết cây ghép hay rễ thật, lắc chậu xem bộ rễ, bóp thân xem độ chắc, soi mặt dưới lá non, và đối chiếu tên giống với nhà lai tạo. Làm đủ năm bước này mất chừng ba phút cho mỗi cây.

Sau đây là cách kiểm từng điểm.
Một, xem gốc. Anh chị gạt nhẹ lớp mặt chậu, tìm vết ghép: một chỗ phình hoặc một đường liền vết trên thân, thường cách mặt đất 5–15cm với hồng ghép bụi, hoặc ở ngay dưới tán với tree rose. Không thấy vết ghép thì đó là cây rễ thật. Người bán nói gì cũng được, nhưng vết ghép thì không nói dối.
Hai, kiểm bộ rễ. Anh chị nghiêng chậu, gõ nhẹ rồi nhấc bầu lên xem. Rễ tốt thì trắng hoặc vàng nhạt, nhiều rễ tơ, bám kín bầu và có mùi đất sạch. Rễ nâu đen, nhũn, mùi chua hoặc hôi là bầu đã bị úng. Bầu rời rạc, đất rơi ra hết nghĩa là cây mới vào chậu, chưa bén rễ, về nhà rất dễ sốc.
Ba, bóp thân. Thân và cành khung phải chắc, vỏ căng. Cành nhăn teo, bóp vào thấy xốp là cành đã mất nước hoặc đang chết dần từ trong. Với tree rose, anh chị lắc nhẹ phần tán: tán lung lay so với thân là chỗ ghép chưa liền chắc.
Bốn, soi mặt dưới lá non. Đây là chỗ nhện đỏ, bọ trĩ và rệp trú. Lá non quăn mép, có chấm bạc hoặc có bụi mịn dưới mặt lá là cây đang mang sâu. Mua về là mang theo sâu vào cả giàn hồng ở nhà, nên tốt nhất là chọn cây khác.
Năm, đối chiếu tên giống. Giống hoa hồng thật luôn có tên và nhà lai tạo đi kèm. Ví dụ hoa hồng Fruit là giống của Rosa Orientis, nhà lai tạo Takunori Kimura, Nhật Bản, năm 2015, dạng bụi 90–120cm, hoa chùm hương trái cây. Cây nào chỉ được gọi chung chung là hồng đỏ, hồng ngoại, hồng cổ thì anh chị nên hỏi rõ tên giống trước khi trả tiền.
Mấy giống có dáng khung đẹp và thân cứng, anh chị xem thêm hoa hồng Couronne Rouge và hoa hồng Helen, đều là giống của Rosa Orientis. Nhóm giống David Austin, nhà lai tạo của Anh, thì có ở bài Top 3 giống hoa hồng thân gỗ David Austin đẹp nhất.
Giá hoa hồng thân gỗ khoảng bao nhiêu và trả thêm cho cái gì?
Giá cây giống có tên giống rõ ràng thường tính theo giống và theo cỡ chậu, không tính theo chiều cao cây. Tại Kobeta Garden, giống Fruit đang niêm yết 650.000đ cho cây chậu 5 lít. Các giống khác lệch lên hoặc xuống tuỳ độ hiếm và tốc độ nhân giống.
Phần chênh giá giữa cây có tên giống và cây bán không tên nằm ở ba thứ. Thứ nhất là đúng giống, nghĩa là hoa nở ra đúng màu và đúng dáng cánh như hình. Thứ hai là cây đã qua thời gian dưỡng trong chậu nên bén rễ, về nhà không sốc. Thứ ba là điều kiện bảo hành, và đây là chỗ anh chị nên hỏi kỹ nhất.
Kobeta Garden bảo hành 2 tháng sau khi trồng, đổi trả miễn phí trong ba trường hợp: cây không ra hoa trong 2 tháng, giao sai giống, hoặc cây hư hại do vận chuyển; phí vận chuyển khi đổi trả do khách chịu. Anh chị mua ở đâu cũng nên hỏi rõ ba điều này bằng tin nhắn để có cái đối chiếu về sau.
Nếu anh chị tính dựng dáng cho cây leo hoặc đỡ khung cho bụi lớn thì cần tính thêm khung. Loại dùng được cho cả hai việc có ở bộ khung trồng cây giàn hoa hồng leo đa năng.
Mua hoa hồng thân gỗ về cần làm gì trong 2 tuần đầu?
Hai tuần đầu là giai đoạn cây làm quen chỗ mới, việc cần làm là giữ nguyên bầu, để chỗ sáng dịu và chưa bón phân. Đây cũng là hai tuần quyết định cây bén hay cây sốc, nên anh chị đừng nôn nóng sang chậu hay cắt tỉa ngay.
Cụ thể, tuần đầu anh chị để cây ở chỗ có nắng sáng chừng 3–4 tiếng rồi mát buổi chiều, tưới khi mặt bầu se lại, không tưới theo giờ cố định. Cắt bỏ hoa đang nở và nụ lớn để cây dồn sức ra rễ. Không bón phân, vì rễ chưa làm việc thì phân chỉ nằm trong đất gây nóng bầu.
Sang tuần thứ hai, khi thấy lá non bắt đầu nhú thì cây đã bén. Lúc này anh chị mới sang chậu lớn hơn một cỡ, giữ nguyên bầu cũ không phá, dùng giá thể tơi thoát nước tốt. Kobeta nhập giá thể ASB Professional từ Estonia cho khâu này. Sau khi sang chậu 7–10 ngày mới bắt đầu bón nhẹ.
Nên mua hoa hồng thân gỗ vào tháng nào trong năm?
Thời điểm mua ảnh hưởng tới tỷ lệ cây bén rễ khá nhiều, nhất là ở miền Nam nơi mùa mưa và mùa nắng chênh nhau rõ. Hai mục dưới đây nói gọn về thời điểm và về việc mua cận Tết.
Mua vào mùa mưa hay mùa nắng thì cây dễ bén hơn?
Đầu và giữa mùa mưa là lúc cây bén rễ dễ nhất vì không khí ẩm, cây ít mất nước qua lá. Bù lại mùa mưa là mùa của nấm, nên anh chị cần chỗ đặt cây thoát nước tốt và có mái che mưa dầm. Mùa nắng gắt thì cây dễ sốc hơn, nếu mua thì phải che lưới và tưới kỹ hai tuần đầu.
Mua cận Tết để có hoa đúng dịp có được không?
Được, nhưng anh chị nên mua cây đã có nụ sẵn và giữ nguyên bầu, không sang chậu. Muốn cây tự ra hoa đúng Tết thì phải tính lùi từ 45–55 ngày và cắt tỉa từ trước, tức là mua cận Tết thì không còn kịp tác động. Gợi ý giống cho dịp Tết có ở bài Top 5 giống hoa hồng thân gỗ màu vàng cho mùa Tết.
Câu hỏi thường gặp khi mua hoa hồng thân gỗ
Hoa hồng thân gỗ và hồng leo khác nhau ra sao? Hồng thân gỗ có thân và cành khung cứng, tự đứng được. Hồng leo cho cành vươn dài, mềm, cần giàn hoặc khung để bám. Hai nhóm này tỉa cành theo cách khác nhau.
Cây mới mua có nên sang chậu ngay không? Không nên. Anh chị chờ cây bén rễ, thường sau 7–14 ngày khi thấy lá non nhú, rồi mới sang chậu và giữ nguyên bầu cũ.
Mua cây thân gỗ cao bao nhiêu là hợp? Với hồng bụi rễ thật, anh chị nên chọn cây có 3–5 cành khung chắc thay vì chọn cây cao nhất. Cây cao mà cành mảnh thì về nhà dễ gãy và lâu vào dáng.
Làm sao biết cây đúng giống trước khi ra hoa? Đối chiếu tên giống và nhà lai tạo với người bán, xem hình cây mẹ tại vườn, và giữ lại tin nhắn đặt hàng có ghi tên giống để đối chiếu khi hoa nở.
Anh chị cần tư vấn chọn giống theo chỗ đặt cây và số giờ nắng ở nhà mình, hoặc muốn hỏi giá theo từng giống, gọi Kobeta Garden số 0938 117 908, mở cửa 8h đến 20h30 các ngày trong tuần.
