Mụn dừa trồng hoa hồng: xả chát 3-5 lần, trộn 40% là vừa

Mụn dừa là phần bột xốp nằm giữa các sợi xơ trong vỏ quả dừa, được tách ra, phơi khô rồi ép thành khối hoặc đóng bao. Trước khi trồng hoa hồng, mụn dừa phải được xả chát 3 đến 5 lần cho tới khi nước xả trong, vì trong mụn dừa tươi có tanin gây chát và muối natri làm rễ non không phát được.

Tỉ lệ trộn thông dụng nhất cho hoa hồng chậu 20 đến 30 lít là 40% mụn dừa, phần còn lại chia cho trấu hun, phân trùn quế và perlite. Chậu treo và ban công thì nâng mụn dừa lên khoảng 50% cho nhẹ chậu.

Mụn dừa hợp với hoa hồng vì giữ ẩm đều mà vẫn tơi, không bí như đất thịt. Nhưng đây cũng là điểm dễ hỏng việc: mụn dừa giữ nước quá tốt, trộn nhiều quá thì chậu úng ngầm, rễ thối mà nhìn bên trên vẫn tưởng cây thiếu nước.

Bài này đi lần lượt bốn việc: hiểu mụn dừa thực chất là gì, xả chát cho đúng, trộn theo tỉ lệ nào cho từng kiểu chậu, và quyết định nên tự làm hay mua giá thể trộn sẵn. Sau đây là phần đầu tiên.

Mụn dừa là gì và vì sao hoa hồng hợp với mụn dừa?

Mụn dừa là phần bột mịn màu nâu nằm xen giữa các sợi xơ trong vỏ dừa, tách ra từ quá trình đập tơi vỏ dừa khô. Hoa hồng hợp với mụn dừa vì bộ rễ hồng ưa ẩm đều nhưng rất kỵ ngộp, mà mụn dừa lại vừa ngậm nước vừa giữ được khoảng trống cho không khí.

Cụ thể hơn, cần phân biệt mụn dừa với mấy thứ hay bị gọi lẫn ngoài chợ vật tư.

Mụn dừa khác xơ dừa và mùn cưa ở chỗ nào?

Ba thứ này khác nhau ở kích thước hạt và ở cách chúng giữ nước. Mụn dừa là bột mịn, ngậm nước mạnh nhất, dùng làm phần nền giữ ẩm của giá thể. Xơ dừa là sợi dài, gần như không giữ nước mà chỉ tạo khe thoáng, nên thường lót đáy chậu hoặc trộn thêm cho chậu lớn.

Mùn cưa thì khác hẳn, đó là phụ phẩm gỗ. Mùn cưa tươi khi phân huỷ trong chậu sẽ rút đạm của cây để nuôi vi sinh vật phân giải, nên hồng trồng bằng mùn cưa chưa hoai hay bị vàng lá dù vẫn được bón đều. Anh chị lưu ý tên gọi ngoài chợ nhiều nơi dùng lẫn lộn, cứ nhìn hạt để nhận: mịn như bột cà phê là mụn dừa, sợi dài như tóc là xơ dừa.

Mụn dừa giữ nước và thoáng khí tới mức nào?

Mụn dừa có thể ngậm nước gấp nhiều lần trọng lượng khô của chính nó, và đó vừa là ưu điểm vừa là rủi ro. Chậu hồng trộn toàn mụn dừa sẽ ẩm liên tục ở phần đáy, trong khi lớp mặt lại khô nhanh, làm người trồng tưởng cây khát nên tưới thêm.

Vì vậy mụn dừa gần như không bao giờ được dùng một mình. Nó luôn đi cùng vật liệu tạo khe thoáng như perlite hoặc trấu hun, để nước thừa có đường thoát. Rễ hồng bị ngâm nước kéo dài là một trong những nguyên nhân dẫn tới hoa hồng vàng lá rụng lá mà nhiều anh chị hay nhầm sang thiếu phân.

Xả chát mụn dừa mấy lần thì đủ và làm theo mấy bước?

Xả chát mụn dừa làm theo 5 bước, lặp lại khâu xả nước từ 3 đến 5 lần, tổng thời gian khoảng hai ngày. Mục đích là rửa trôi tanin gây chát và muối natri còn lại trong vỏ dừa, hai thứ này làm rễ non cháy đầu và cây đứng không phát.

Cụ thể, năm bước dưới đây làm tại nhà được, chỉ cần một thùng nhựa và chỗ thoát nước.

Năm bước xả chát tại nhà

Bước một, ngâm mụn dừa trong nước sạch khoảng 24 giờ, bóp cho khối ép bung tơi hoàn toàn. Khối mụn dừa ép nở ra gấp nhiều lần nên anh chị chọn thùng rộng hơn mình nghĩ.

Bước hai, xả bỏ nước ngâm, vắt ráo rồi thay nước mới. Lặp lại việc này 3 đến 5 lần, mỗi lần cách nhau vài giờ. Đây là khâu rửa muối, cũng là khâu hay bị làm tắt nhất.

Bước ba, ngâm tiếp bằng nước vôi trong khoảng 12 giờ để khử tanin. Bước bốn, xả lại hai lượt nước sạch cho hết vôi bám. Bước năm, vắt ráo và phơi se mặt, đừng phơi khô cong, rồi mới đem trộn.

Làm sao biết mụn dừa đã xả đạt?

Nhìn màu nước xả là cách đơn giản nhất. Nước xả ban đầu nâu sậm như nước chè đặc, đạt yêu cầu khi nước chỉ còn hơi vàng nhạt và nhìn xuyên được. Nếu vắt một nắm mụn dừa mà nước rỉ ra vẫn nâu đậm thì chưa xong, cứ xả thêm.

Một cách kiểm khác là bóp thử: mụn dừa đạt thì tơi, rời ra khi thả tay, không bết thành cục. Bết cục nghĩa là còn quá nhiều nước và sẽ nén chặt khi vào chậu.

Trộn mụn dừa với gì và theo tỉ lệ bao nhiêu cho hoa hồng?

Có ba công thức trộn thường dùng, chia theo kiểu chậu: chậu 20 đến 30 lít dùng 40% mụn dừa, ban công và chậu treo dùng 50%, còn khi trộn trên nền peat nhập khẩu thì mụn dừa chỉ khoảng 20%. Phần còn lại luôn phải có vật liệu tạo thoáng.

Bảng dưới đây gom cả ba công thức để anh chị tra nhanh khi đứng trộn.

Ba công thức này nằm trong bài trụ về giá thể trồng hoa hồng và cách phối trộn, anh chị xem thêm ở đó nếu muốn hiểu vì sao mỗi thành phần có mặt trong công thức.

Công thức cho chậu 20 đến 30 lít

Đây là công thức dùng được cho phần lớn hồng bụi và hồng leo trồng chậu lớn ngoài sân. Mụn dừa 40% giữ ẩm nền, trấu hun 30% vừa tạo thoáng vừa bổ sung kali, trùn quế 20% cho dinh dưỡng nền chậm tan, perlite 10% giữ cho hỗn hợp không nén xuống sau vài tháng tưới.

Với cây mới mua về, anh chị trộn thêm chút trấu hun cho thoáng hơn bình thường, vì rễ cây mới chưa ăn hết bầu nên phần giá thể quanh bầu dễ đọng nước.

Công thức nhẹ cho ban công và chậu treo

Chậu treo phải tính tới trọng lượng, nên công thức này bỏ hẳn trấu hun và nâng perlite lên 30%. Mụn dừa 50% giữ ẩm để chậu nhỏ không khô quá nhanh giữa hai lần tưới, phần trùn quế 20% lo dinh dưỡng.

Lưu ý chậu treo hứng gió nhiều nên mất nước nhanh hơn chậu đặt đất. Anh chị kiểm ẩm bằng cách xọc ngón tay sâu 3 đến 4 cm chứ đừng nhìn mặt chậu.

Nên tự xử lý mụn dừa hay mua giá thể trộn sẵn?

Tự xử lý rẻ hơn về tiền nhưng tốn hai ngày và cần chỗ xả nước; giá thể trộn sẵn đắt hơn nhưng dùng được ngay và độ tơi đều giữa các bao. Vườn vài chục chậu trở xuống thì tự làm vẫn đáng, thay giá thể hàng loạt hoặc trồng trên sân thượng chung cư thì mua sẵn đỡ cực hơn nhiều.

Điểm khiến nhiều anh chị chuyển sang hàng trộn sẵn không phải giá, mà là độ ổn định. Mỗi mẻ tự xả cho ra một độ mặn khác nhau, trong khi cây hồng lại phản ứng chậm, tới lúc thấy lá vàng thì rễ đã hỏng vài tuần rồi.

Tại vườn, Kobeta Garden dùng giá thể trồng hoa hồng PROFI MIX bao 50L làm nền cho cây mới về và cây đang phục hồi. Đây là giá thể nền peat của ASB Professional, Estonia, do Kobeta nhập khẩu, đã phối sẵn nên mở bao là vô chậu được, không phải xả chát.

Anh chị vẫn có thể kết hợp cả hai hướng: dùng giá thể trộn sẵn cho cây mới và cây yếu, còn mụn dừa tự xả thì để dành cho chậu lớn ngoài sân, nơi sai số về độ mặn ít ảnh hưởng hơn. Cách vô chậu cho cây mới, anh chị xem thêm ở bài trồng hoa hồng David Austin cho người mới.

Ba lỗi thường gặp khi dùng mụn dừa cho hoa hồng

Ba lỗi hay gặp nhất là xả chát chưa tới, trộn mụn dừa quá tỉ lệ, và dùng mụn dừa ép khối mà không bóp tơi hết. Cả ba đều dẫn tới cùng một kết quả: cây đứng, lá nhỏ lại, rễ non không ra.

Mụn dừa nổi mốc trắng có sao không?

Lớp mốc trắng mỏng như mạng nhện trên mặt giá thể thường là nấm hoại sinh, chúng ăn chất hữu cơ đang phân huỷ chứ không tấn công rễ hồng. Anh chị xới nhẹ lớp mặt cho thoáng và giảm tưới vài ngày là hết. Nhưng nếu mốc đi kèm mùi chua và gốc mềm thì đó là chuyện khác, lúc đó phải lấy cây ra kiểm rễ.

Bao lâu thay giá thể mụn dừa một lần?

Khoảng 12 đến 18 tháng, hoặc sớm hơn khi thấy mặt giá thể tụt xuống rõ và nước tưới chảy tuột ra thành chậu. Mụn dừa phân huỷ dần theo thời gian, hạt vỡ nhỏ ra và nén lại, lúc đó chậu hết thoáng dù ban đầu trộn đúng tỉ lệ.

Câu hỏi thường gặp về mụn dừa cho hoa hồng

Mụn dừa mua về có loại đã xả sẵn không? Có, nhiều nơi bán loại ghi đã qua xử lý. Anh chị vẫn nên ngâm thử một nắm rồi nhìn màu nước, vì mức xử lý giữa các cơ sở chênh nhau khá nhiều.

Trồng hoa hồng bằng mụn dừa không thôi được không? Không nên. Mụn dừa một mình sẽ nén và giữ nước quá mức sau vài tuần tưới, rễ hồng thiếu khí sẽ thối dần từ đáy chậu lên.

Mụn dừa có sẵn dinh dưỡng cho cây không? Gần như không. Mụn dừa chỉ đóng vai trò giữ ẩm và tạo cấu trúc, dinh dưỡng phải đến từ phân trùn quế trộn nền và phân bón tưới định kỳ.

Xả chát bằng nước vôi có bắt buộc không? Không bắt buộc nếu anh chị chịu khó xả nước nhiều lần hơn, nhưng nước vôi rút ngắn được thời gian khử tanin và giúp mẻ mụn dừa đều hơn.

Anh chị cần tư vấn chọn giá thể theo kiểu chậu và theo giống hồng đang trồng, hoặc muốn xem trực tiếp giá thể tại vườn, gọi Kobeta Garden theo hotline 0938 117 908 để được hướng dẫn cụ thể.